İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ:

Dünyanın iklimi, doğal süreçler kapsamında zaman zaman değişikliklere uğramıştır. Ancak biliminsanları, günümüzde yeni türde bir iklim değişikliğinin gündeme geldiği inancındadır. Bu değişikliklerin insanlar ve ekosistemler üzerinde büyük etkiler yaratması beklenmektedir. Atmosferdeki korbondioksit ve diğer sera gazlarının ulaştığı birikim düzeyi, sanayi devriminden bu yana hızla yükselmiştir. Atmosferdeki birikimlerinin artmasına en başta fosil yakıt kullanımı, ormansızlaşma ve diğer insan etkinlikleri yol açmış; ekonomik büyümeyle nüfus artışı bu süreci daha da hızlandırmıştır. Sera gazları, dünyayı kuşatan bir battaniye gibi enerjinin gezegenin yüzeyinden ve atmosferden kaçışını engellemektedir. Bu birikimin çok artması durumunda, aşırı ısınma doğal iklim süreçlerini olumsuz yönde etkileyebilir. 

            Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), hazırladığı Üçüncü Değerlendirme Raporunda (TAR) “son 50 yıl içinde gözlenen ısınmanın büyük ölçüde insan etkinliklerine bağlanabileceğini gösteren yeni ve daha güçlü kanıtlar elde edildiğini” doğrulamıştır.

            Gelecekteki eğilimlerin tahmini sürecindeki belirsizlikler hata paylarını artırsa bile, IPCC önümüzdeki 100 yıl içinde yüzey sıcaklıklarında küresel ortalama olarak 1.4 ile 5.8 ⁰C arasında artış olacağını öngörmektedir. Belirtilen risk aralığının en alt sınırının gerçekleşmesi halinde bile, bu ısınmanın dramatik sonuçlara yol açması olasıdır (bknz. Tablo). İnsanlar üzerindeki etki ise kaçınılmaz ve –yer yer- aşırı çlçülerde olacaktır.

            Dünyanın kimi yörelerindeki insanlar bu iklim değişiminden yararlanabilirler. Ancak bunlardan çok daha fazlası yeni duruma ayak uydurmakta zorlanacaktır. Gelişmekte olan ülkelerin durumu daha güç olacaktır; çünkü yeterli kaynaklara sahip olmamaları, bu ülkeleri ciddi ölçekteki herhangi bir ters ya da olağanüstü duruma karşı daha kırılgan kılmaktadır. Oysa gelişmekte olan ülkelerin sera gazı emisyonalrında ço kküçük bir paya sahip olduğu bilinmektedir.

İklim değişkenliği, aşırı iklim olayları ve etkileriyle ilgili örnek
Öngörülen Değişiklikler	Öngörülen Etkiler
Hemen hemen bütün karasal alanlarda en yüksek sıcaklıklarda artış, daha fazla sıcak gün ve sıcak dalgaları       Tahmin: Çok Olası	▲Yaşlılar ve kent yoksulları arasında hastalık ve ölümler ▲Çiflik ve yabani hayvanlarda sıcak stresi ▲Kimi tarım ürünlerinin zarar görmesi ▲Soğutma ihtiyacı ▼Enerji temininde güvenilirlik
Hemen hemen bütün karasal alanlarda daha yüksek en düşük sıcaklıklar; soğuk ve donlu gün sayısı ile soğuk hava dalgalarında azalma     Tahmin: Çok Olası	▼Soğukla ilgili insan hastalıkalrı ve ölümleri ▼Kimi tarım ürünlerinin zarar görmesi  ◙ Kimi tarım zararlıları ile hastalık taşıyan canlıların yayılma alanı ve hareketlilikleri ▼Isınma enerji talebi
Daha şiddetli yağış           Tahmin: birçok bölge için çok olası	▲Sel, toprak kayması ve çığ hasarı ▲Toprak erozyonu ▲Sellerle sürüklenen çökellerin taşkına bağlı aktifleri doldurması ▲Kamu ve özel sel sigorta sistmelri ve afet yardımlarına yönelik talep
Orta enlemlerde yer alan iç bölgelerin çoğunda yazların kuraklaşması ve bununla ilgili kuraklık riski       Tahmin: Olası	▼Tarım ürünleri verimi ▲Zemindeki çekilme nedeniyle bina temellerinin gördüğü zarar ▲Orman yangın riski ▼Su kaynaklarının miktarı ve kalitesi
Tropikal siklon rüzgar hızında; ortalama ve en fazla yağış yoğunluklarında artış       Tahmin: Kimi bölgelerde olası	▲İnsan yaşamı için risk, bulaşıcı hastalık salgınları ▲Kıyı erozyonu; kıyılardaki binalar ve altyapıların uğradığı zarar ▲Mercan kayalıkları ve mangrov gibi kıyı ekosistemlerinin uğradığı zarar
Birçok bölgede El Nino bağlantılı kuraklık ve sellerin şiddetlenmesi Tahmin: Olası	▼Kuraklık ve sele maruz bölgelerde tarım ve mera verimi ▼Kuraklığa maruz bölgelerde hidrolik enerji potansiyeli
Asya yaz musonlarına bağlı yağışların daha değişken hale gelmesi Tahmin: Olası	▲Asya’nın ılıman ve tropikal bölgelerinde sel ve kuraklığın boyutları ve yol açtığı zarar
Orta enlemlerde daha kuvvetli fırtınalar.     Tahmin:Mevcut modeller arasında pek az uyuşma var.	▲İnsan yaşamına ve sağlığına yönelik risk ▲Mülk ve altyapı kayıpları ▲Kıyı ekosistmlerinin zara görmesi   Semboller: ▲Artma ◙ Yaygınlaşma ▼Azalma

              Kaynak : IPCC 2001 Üçüncü Değerlendirme Raporu