ÇED VE PLANLAMA KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR

 

Valiliğimizce (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) 7 Şubat 1993  yılından itibaren ilimizde gerçekleştirilen faaliyetler için ÇED Yönetmeliği hükümleri uygulanarak toplam 185 Adet faaliyet için ÇED Gerekli Değildir./ Çevresel Etkileri Önemsizdir Kararı verilmiştir (30.06.2006 tarihine kadar). Valiliğimize yapılan müracaatlardan 17 faaliyet için ise Yer tetkiki aşamasında olumsuz kararı verilmiştir.

           

Revize ÇED Yönetmeliği 16.12.2003 tarih ve 25318 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere, ÇED Yönetmeliği kapsamında Ocak- Haziran 2006 dönemi içinde Ek II Seçme Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesinde yer alan 24 faaliyet ile ilgili “ÇED Gerekli Değildir” kararı 2 faaliyet için de “ÇED Gereklidir Kararı” verilmiştir.

 

Ayrıca, Şube Müdürlüğümüz tarafından, İl sınırları içinde yer alan, Mahalli Çevre Kurullarınca bu güne kadar Çevresel Etkileri Önemlidir/Önemsizdir kararı, Bakanlığımızca da ÇED Olumlu/Olumsuz ve ÇED Gereklidir/Gerekli Değildir kararı verilen faaliyetlerden, ÇED/ÇED Ön Araştırma Raporlarında taahhüt edilen hususların yerine getirilip getirilmediğinin periyodik denetimleri yapılmakta olup, ÇED Raporlarında belirtilen taahhütleri yerine getirmeyen tesisler hakkında yasal işlemler yapılmaktadır.

 

Şube Müdürlüğümüzce her yıl düzenli olarak revize edilen İl Çevre Durum Raporu hazırlanarak yayımlanmaktadır.

           

Şube Müdürlüğümüzce, 4/11/2000 tarih ve 24220 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Düzen Planlarının Yapılmasına Dair Yönetmelik çerçevesinde, ilimizde Çevre Düzen Planları mevcut olan Kızılırmak Deltası ile Samsun Çevre Düzen Planlarına ait yapılmak istenen faaliyetlere ilişkin başvurular değerlendirilerek Bakanlığımıza bildirilmektedir.

 

2006 YILI: ÇED Yönetmeliği kapsamında Ocak- Haziran 2006 dönemi içinde (30.06.2006 tarihine kadar) Ek II Seçme Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesinde yer alan 24 faaliyet ile ilgili “ÇED Gerekli Değildir” kararı 2 faaliyet için de “ÇED Gereklidir Kararı” verilmiştir. ÇED/ÇED Ön Araştırma Raporlarında taahhüt edilen hususların yerine getirilip getirilmediğinin periyodik denetimleri kapsamında da 95  adet faaliyetin denetimi yapılmıştır.

 

NO	FAALİYET SAHİBİ	FAALİYETİN KONUSU
1	Fadime Küçük Sevil	Temizlik Malzemeleri Üretim Tesisi
2	Yeni Akkor Katı Yak. Tic	Kömür Eleme Paketleme Depolama Tesisi
3	Koni İnşaat San. A.Ş.	Süt Sığırcılığı Çiftliği
4	İstaş	Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi
5	İstaş	Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi
6	Topçuoğlu Oto San.	Doğal Taş Ocağı ve Kır. El.Yık. Tesisi
7	Büyükşehir Belediyesi	Taş Ocağı
8	İstaş	Kalker Ocağı ve Konkasör Tesisi
9	Muzaffer Candemir	Taş Ocağı ve Konkasör Tesisi
10	Akın Biyodizel Pet. San. Ltd. Şti.	Biyodizel Üretim Tesisi
11	Yeşilküre Ltd. Şti.	Kümes ve Ahır Gübreleri Geri Kaz. Tes
12	Gürdal Madencilik Ltd. Şti.	Kırma Yıkama Eleme Tesisi
13	Kartaş Ltd. Şti.	Kırma Yıkama Eleme Tesisi
14	Büyükşehir Belediyesi	2 NoluTaş Ocağı
15	Yemsel Tavukçuluk	Tavuk Kesimhane ve Rendering Tesisi
16	İmaretçioğlu Tıbbi Aletler	Boş Tıbbi Ampul ve Enjektabl Üretimi
17	Çebi Kardeşler	Taşocağı ve Konkasör Tesisi
18	Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü	III Nolu Ariyet Ocağı
19	Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı	I Nolu Taş Ocağı
20	Aydıner İnş. A.Ş.	A.R: 20055916 noluKalker Ocağı
21	Ünye Madencilik San. Tic. Ltd. Şti.	A.R:93479 nolu Doğaltaş Oc. Ve Kır. Yık. El. Tesisi
22	Arslanlar afriyat ve Nakliyat Ltd. Şti.	Asfalt Plent Tesisi
23	Uğur Erkan	Doğaltaş Ocağı ve Kırma Eleme Yıkama Tesisi
24	Sadi DİKİCİ	Kalker Ocağı ve Kırma Yıkama Eleme Tesisi
25	Gazi İmar İnş. San. Tic. Ltd. Şti.	Asfalt Plent Tesisi
26	Bülbüloğlu İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.	Bazalt Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi

 

MADENCİLİK FAALİYETLERİ ve ÇED UYGULAMALARI

 

İlimizde basında da sık sık yer alacak boyutta taş ocakları ve kum ocakları gibi faaliyetler konusunda yoğun şikayetlerle karşılaşılmaktadır. Taş ocağı, kum ocağı gibi her türlü madenin çıkarılması faaliyetleri ÇED Yönetmeliği kapsamında yer almaktadır.

 

Bilindiği üzere, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), belirli bir proje veya gelişmenin, çevre üzerindeki önemli etkilerinin belirlendiği bir süreçtir. Bu süreç, kendi başına bir karar verme süreci değildir; karar verme süreci ile birlikte gelişen ve onu destekleyen bir süreçtir.

 

Yeni proje ve gelişmelerin çevreye olabilecek sürekli veya geçici potansiyel etkilerinin sosyal sonuçlarını ve alternatif çözümlerini de içine alacak şekilde analizi ve değerlendirilmesidir.

 

ÇED'in amacı; ekonomik ve sosyal gelişmeye engel olmaksızın, çevre değerlerini ekonomik politikalar karşısında korumak, planlanan bir faaliyetin yol açabileceği bütün olumsuz çevresel etkilerin önceden tespit edilip, gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktır.

 

ÇED’in temel görevi, projelerle ve gelişmelerle ilgili karar vericilerin daha bütünsel, yani karara etkiyecek birden fazla faktörü göz önüne alır bir şekilde daha sağlıklı karar vermelerini sağlamak için, onlara projelerden kaynaklanabilecek çevresel etkileri net bir şekilde göstermektir.

 

Özetle ÇED, bir karar değil, bir görüştür. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki malzeme ocakları sahalarının tahsisi veya kiraya verilmesi ile ilgili ruhsatlandırma ve her türlü izin ile ilgili işlemler, 05.06.2004 tarih ve 25483 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Maden Kanunu’nda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun” ‘u ile 21.05.2005 tarih ve 25852 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Madencilik Faaliyetler İzin Yönetmeliği”’nin ilgili hükümleri doğrultusunda yapılmaktadır.

 

Kum ocakları ile ilgili olarak 18.10.2004 tarih ve İd. ve Ml. İşl. Md.2924 sayılı Valilik Makamı İl Özel İdare Müdürlüğü’nün yazısı ve ekindeki komisyon kararlarında, Yeşilırmak ve Kızılırmak nehir yataklarından Özel İşletmeler ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Kum çakıl Ocağı açmaları ve almalarının yasaklandığı, aksine hareket edenler hakkında yasal işlem yapılacağı belirtilmektedir.

 

Bu nedenle Müdürlüğümüze sunulan kum ve çakıl ocakları ile ilgili Proje Tanıtım Dosyaları incelemeye alınamadan iade edilmektedir.

 

 

           SONUÇ: Taş ocakları ile ilgili şikayetlerin tamamı yer ve yerin kiralanması ile ilgili olmaktadır. Kiralama neticesinde faaliyete ilişkin Proje Tanıtım Dosyaları Valiliğimize (İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) sunulmasına müteakip, Müdürlüğümüzce ÇED Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda hava, su ve toprak kirliliği gibi konularda çevresel tedbirlerin alınması yönünde çalışma yapılarak faaliyet sahibinin bu tedbirlere uyacağı yönde taahhütte bulunması sağlanmaktadır.

 

 

TAŞ OCAKLARI VE KUM OCAKLARI İLE İLGİLİ FAALİYETLERİN DENETİMİ:

 

21.05.2005 tarih ve 25852 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Madencilik Faaliyetler İzin Yönetmeliği”’nin Çevresel Etki Değerlendirmesi İle İlgili Madencilik Faaliyetleri ana başlığının Yönetmeliğe aykırı uygulamaların durdurulması alt başlığı altındaki 85. maddesinde;

 

“ÇED Olumlu veya ÇED Gerekli Değildir kararı verildikten sonra proje sahibi tarafından ÇED Raporu veya Proje Tanıtım Dosyasında belirtilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi durumunda söz konusu taahhütlere uyulması için Çevre ve Orman Bakanlığınca bir defaya mahsus olmak üzere süre verilebilir. Bu süre sonunda taahhüt edilen hususlara uyulmaz veya gerekli önlemler alınmaz ise faaliyetin durdurulması için Genel Müdürlüğe (Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü) bilgi verilir. Genel Müdürlükçe faaliyet durdurulur. Genel Müdürlükçe verilen durdurma kararı yükümlülükler yerine getirilmedikçe kaldırılmaz” hükmü yer almaktadır.

 

Dolayısıyla “Madencilik Faaliyetler İzin Yönetmeliği” hükümleri gereği taş ocakları ve kum ocakları gibi madencilik faaliyetlerinde denetim yetkisi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü yetkisindedir.